Beelden als kunstobject bestaan al sinds de oudheid

Beelden kunnen gemaakt worden uit vele verschillende materialen zoals steen (marmer, graniet, zandsteen, enz), metaal, glas, hout, klei, plastic, enz. Deze materialen worden met werktuigen bewerkt om het gewenste resultaat te bekomen. Meestal gaat het hier dan over beitelen, hakken, slijpen, schuren, enz. Beelden gemaakt in klei moeten nog gebakken worden om ze hun hardheid te geven. Men kan ook verschillende materialen combineren.

Beelden vertegenwoordigen een belangrijke groep van kunstvoorwerpen die zowel in gesloten kring als op openbare plaatsen tentoongesteld worden. De meeste kunstenaars kiezen er voor om hun beelden te maken met het meest duurzame materiaal zoals graniet of marmer. Dergelijke beelden kunnen duizenden of tienduizenden jaren meegaan, maar het grootste nadeel is dat ze breekbaar zijn. Ook zijn deze gesteenten vrij hard en moeilijk te bewerken. Houten sculpturen zullen minder snel breken en zijn eenvoudiger te bewerken. Indien houten beelden op een goede manier bewaard worden kunnen deze ook duizenden jaren meegaan. Ze zijn uiteraard wel gevoelig voor aantasting door andere organismen zoals schimmels of houtworm.

Metaal heeft als voordeel dat het sterk is en goed bewerkbaar door toevoeging van hitte. Het grootste nadeel is het roesten onder invloed van vocht en zuurstof. Metalen beelden gaan zelden meer dan 500 jaar mee, tenzij men een edelmetaal gebruikt dat uiteraard vele malen duurder is dan gewoon ijzer of staal. Brons is een goed alternatief voor metaal. Het is wel duurder maar veel minder gevoelig voor roest. Toch kan men het roesten van brons niet helemaal uitsluiten, maar het verloopt veel trager dan bij ijzer. Dit uit zich door het vormen van een groene laag op het voorwerp.

Beelden maken is zeer arbeidsintensief

Kleinere beelden kunnen gemaakt worden van meer exotische en dus ook duurdere materialen zoals goud, zilver, jade, amber, enz. Het spreekt voor zich dat deze materialen niet voor iedereen weggelegd zijn en het is dan ook een zeer selecte groep van kunstenaars die hiermee kan werken. Deze materialen zijn dusdanig duur dat hier hoofdzakelijk kleine beeldjes mee gemaakt worden.

Beelden kunnen geverfd worden, of men kan ze hun natuurlijke uitstraling laten behouden. Het nadeel aan het gebruiken van verf is dat deze na verloop van tijd kan loslaten van het werkstuk waardoor een renovatie noodzakelijk is. Het verven van een beeld zal vrijwel uitsluitend gedaan worden op nadrukkelijke vraag van de klant. Indien u als kunstenaar een dergelijke opdracht krijgt dan kan u de klant best op voorhand verwittigen van de nadelen.

De meeste kunstenaars zijn steeds op zoek naar nieuwe materialen om mee te werken. Momenteel is het een opkomende trend om te werken met oude metalen en inox voor de vervaardiging van sculpturen. Dit gegeven is echter niet nieuw aangezien Picasso reeds metalen onderdelen gebruikte in sommige van zijn beelden.

Wat men ook nog kan rekenen tot de categorie van sculpturen zijn deze die vervaardigd worden van ijs of zand. Hierbij denken we dan vooral aan de jaarlijkse terugkerende tentoonstelling van ijssculpturen en de immense beeldhouwwerken die opgetrokken worden uit zand aan de kust. Deze werken hebben uiteraard een korte levensduur en zijn hoofdzakelijk bedoeld om een groot publiek te laten kennismaken met de kunstenaars en hun werk.

De oudste beelden die in Europa teruggevonden werden dateren van ruim 35000 jaar geleden. Beeldhouwen in steen is 1 van de oudste ambachten in de geschiedenis van de mens. De eerste bewijzen hiervan zijn tekeningen die uitgehakt of gekrast werden in de muren van grotten. Pas geruime tijd later werden er echte beeldjes gemaakt van kleine stenen. Door gebrek aan gereedschap zijn dit ruwe figuren waar men met de nodige fantasie dieren en mensen kan in herkennen.

Later ontdekte men dat sommige steensoorten harder waren dan andere. Deze hardere stenen werden dan gebruikt om de zachte steen te bewerken. Zo zijn dan ook de eerste werktuigen ontstaan. Het is vanaf dan dat beelden in steen beter afgewerkt werden.

Terwijl het vervaardigen van stenen beelden door de eeuwen heen steeds beter werd, brak er een nieuw tijdperk aan, namelijk de bronstijd. Tot op de dag van vandaag is brons nog steeds het meest populaire metaal voor de vervaardiging van beelden. Het bronsgieten is een ambacht die echter maar weinig kunstenaars goed beheersen.

Een belangrijk kenmerk van vloeibaar brons is dat het net voordat het voldoende afgekoeld is om hard te worden, het een klein percentage zal uitzetten. Hierdoor wordt het brons in de kleinste details van de gietvorm gedrukt. De sterkte van brons komt goed van pas wanneer er figuren mee gemaakt worden die veel details hebben. Dit is een groot voordeel tegenover figuren gemaakt in terracotta of steen.

Tegenwoordig kan men beelden gieten in de meest uiteenlopende materialen. Meestal gebruikt men metaal (gietijzer) omdat dit zeer goedkoop is en uitermate geschikt is voor massaproductie. De meeste goedkope beeldjes die u tegenkomt in winkels die souveniers verkopen zijn vervaardigd van gietijzer.

Men kan ook beelden gieten met materialen die men niet hoeft op te warmen zoals epoxy, plaaster, klei, of beton. Het gietprocede bestaat al meer dan 6000 jaar en het tot hiertoe oudste gevonden voorwerp dat op deze manier gemaakt werd is een bronzen beeldje van ongeveer 3200 voor Christus.

Beelden die buiten staan worden iedere dag aangetast door de omgeving zoals zonlicht, temperatuurschommelingen, en vochtigheid. De grootste boosdoener is ongetwijfeld zure regen. Vooral natuursteen zoals graniet en marmer hebben zwaar te lijden onder zure regen. U moet deze beelden voldoende beschermen om beschadigingen te voorkomen.