Kunstwerken maken met glas

Het is een heel bekend zicht, de gebrandschilderde glasramen in kerkgebouwen, we komen er zo vaak langs en letten er nauwelijks op. De mens is er zo mee vertrouwd, waardoor er niet meer over wordt nagedacht. Maar dit is eigenlijk een unieke vorm van beeldende kunst. Glaskunst kan heel uiteenlopend zijn, van glasblazen tot glasfusing. Een van de belangrijkste glaskunstenaars is de Amerikaan Louis Comfort Tiffany, hij is vooral bekend voor zijn gebrandschilderd glas en zijn lampen in Art-Nouveau stijl waarvan de prijs kan oplopen tot een miljoen dollar.

Gebrandschilderd glas verwijst naar kunstwerken gemaakt van gekeurd glas. Gedurende zijn duizendjarige geschiedenis wordt de term voornamelijk gebruikt voor ramen van kerken en enkele andere belangrijke gebouwen. Gekleurd glas wordt vervaardigd in gebrandschilderde ramen, door kleine stukjes van dit glas te ordenen zodat patronen of afbeeldingen gevormd worden. De afbeeldingen of patronen worden bijeengehouden door strookjes uit lood en door een stijf frame, welke aan elkaar gelast worden.

Hoewel het traditioneel in vlakke panelen wordt gebruikt, beginnen de moderne kunstenaars met het creëren van driedimensionale structuren en beelden uit gebrandschilderd glas. Werken met glas is niet enkel een kunst maar ook een ambacht, daar naast de artistieke vaardigheden vooral de technische vaardigheden van belang zijn om een passend ontwerp te bedenken en dit te kunnen monteren. De technische vaardigheden zijn vooral van belang bij het ontwerpen van driedimensionale kunstwerken uit gebrandschilderd glas zoals vazen en lampen.

Glas bestaat in verschillende kwaliteiten

Glasblazen is ook glaskunst, waarbij gesmolten glas met behulp van een blaaspijp in een vorm geblazen wordt. Hierbij zijn drie ovens nodig. De eerste oven bevat een smeltkroes van gesmolten glas. De tweede oven, ook de glorie oven genaamd, wordt gebruikt om het stuk tijdens de verwerking terug op te warmen. De derde oven wordt uiteindelijk gebruikt om het glas langzaam af te koelen. Een glasgeblazen kunstwerk moet gedurende enkele uren tot enkele dagen afkoelen, afhankelijk van de grootte van het stuk.

Dit wordt gedaan zodat het glas niet zal barsten ten gevolge van de thermische spanningen die tijdens een snelle afkoeling kunnen ontstaan. Glasblazen is een eeuwenoude kunsttechniek die reeds meer dan 2000 jaar bestaat. Deze techniek werd vaak toegepast door de Romeinen. Een van de bekendste en oudste kunstwerken is de hydria, een kruik die men gebruikte om bronwater te halen.

Glasfusing is een techniek in de glaskunst waarbij stukjes glas samengevoegd worden door middel van een gedeeltelijke versmelting. Deze techniek maakt het mogelijk om verschillende kleuren in elkaar te laten vloeien en te vermengen tot een onwaarschijnlijk mooi kunstwerk.

Glasfusing wordt voornamelijk gebruikt voor binnenhuis toepassingen, en er kan zowel in één- als in driedimensionale vlakken gewerkt worden. Enkele bekende kunstenaars die gebruik maken van glasfusing zijn Annemiek Punt en Bert Grotjohann.