Servies als kunst is vooral in Japan belangrijk

Een servies werd lange tijd gezien als een gebruiksvoorwerp zonder meerwaarde op gebied van kunst. Mensen gebruikten reeds in de oudheid borden en kommen dewelke vervaardigd werden uit hout of steen. Een stuk leisteen kan men ook gebruiken als bord, maar dit kan men moeilijk servies noemen. Vooral in Europa werd er weinig aandacht geschonken aan het servies. In de Oosterse landen, en dan vooral Japan, was het servies zeer belangrijk bij het uitvoeren van onder andere de theeceremonie.

Het duurde nog tot het einde van de 19de eeuw vooraleer het servies als een belangrijk onderdeel van de maaltijd gezien werd. In de middeleeuwen had men uiteraard ook servies zoals borden en drinkbekers, maar dit waren hoofdzakelijk gebruiksvoorwerpen en geen kunstvoorwerpen. Rijke kasteelheren hadden dan wel borden vervaardigd uit zilver en soms waren de drinkbekers versierd.

Het servies dat we de dag van vandaag kennen heeft een lange weg afgelegd. In Europa duurde het tot in de 15de eeuw voordat men voor de eerste keer borden ging gebruiken. Daarvoor gebruikte men voornamelijk houten kommen om uit te eten. Hout heeft echter als grootste nadeel dat het kan gaan rotten of beschimmelen, vooral wanneer het in contact komt met vochtige voedingswaren.

Servies als kunst

China stond op het gebied van servies ruim 200 jaar voor op Europa. Chinese ambachtslieden perfectioneerde het gebruik van porselein in het jaar 600 na Christus. De handel in servies met andere landen begon echter maar eerst in de jaren 1300. Het was pas in het begin van de jaren 1700 dat men in Europa het vervaardigen van porselein onder de knie kreeg. Dit is dan ook de periode waarin de meest gegeerde verzamelstukken van servies werden gemaakt.

Zo heeft men in 1764 het bedrijf Baccarat Crystal opgericht dat in de eerste plaats alleen maar spiegels en ramen maakte. Het duurde nog tot 1815 voordat men Kristallen glazen en vazen begon te maken. Baccarat Crystal werkte in hoofdzaak voor het koningshuis en voor tal van andere belangrijke personen, meestal mensen met een zeer hoge positie in de maatschappij. Baccarat kristal is zeer geliefd bij verzamelaars omdat er niet veel oude stukken meer zijn. Het bedrijf bestaat nog steeds maar maakt geen servies meer. Er worden nu nog hoofdzakelijk parfum flesjes gemaakt.

Blue Ridge is soort van servies dat vervaardigd werd door Southern Potteries Inc. De productie van dit servies begon in 1930 en werd gekenmerkt door een voor die tijd revolutionaire glazuurtechniek waarbij de kleurrijke tekening onder de glazuurlaag zat waardoor deze veel duurzamer was. Elk stuk van het servies werd met de hand beschilderd waardoor geen 2 stukken hetzelfde zijn.

Southern Potteries Inc was gevestigd in Tenessee in de USA en het bedrijf werd in 1957 gesloten. Hiermee kwam er dan ook een einde aan de productie van het Blue Ridge servies. Het servies is tot op de dag van vandaag een zeer populair collectors item omdat het voor die tijd van zeer hoge kwaliteit was. De meest gezochte stukken hebben een stempel waarop staat “Blue Ridge Handpainted Underglaze”. De kostbaarste stukken zijn echter deze die gesigneerd zijn door de kunstenaar die de decoratie heeft aangebracht.

De prijs en populariteit van servies zijn de laatste jaren gedaald. Toch is het nog steeds een hele uitdaging om een volledig servies bij elkaar te krijgen, vooral wanneer dit meer dan 100 jaar oud is. Het behoort tot de meest breekbare vorm van kunst die er bestaat.