Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen

In Vlaanderen bevindt zich slechts één museum met een wetenschappelijk statuut en dit is het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen of afgekort het KMSKA. Het museum is gelegen in de trendy buurt van het Antwerpse Zuid en is sinds 1 januari 2009 een intern zelfstandig agentschap van de Vlaamse overheid.

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen is een imposant gebouw, welke een notoir 19de eeuws monument is met prachtige kunstwerken en rijke collecties dewelke een mooi beeld geven van de geschiedenis van het artistieke leven in de Zuidelijke Nederlanden en België. Sinds 1890 is het KMSKA al toegankelijk voor het groot publiek.

Een van de belangrijkste taken van het KMSKA is het behouden, beheren, en het verder uitbouwen van de collectie. Om op internationaal niveau een betekenis te hebben is het een bijkomende taak om een goede wetenschappelijke studie te voeren van de buitengewone collectie. Naar het publiek toe moeten de objecten tentoongesteld worden met de nodige uitleg en in een passende omkadering. Het KMSKA draagt een bijzondere verantwoordelijkheid als cultuurmotor in het Vlaamse museumlandschap en onderschrijft aan de statuten van het ICOM of beter gekend als the International Council of Museums.

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen beheert unieke schilderijen van Vlaamse primitieven zoals Jan van Eyck en Hans Memling. Ook kunstwerken van de vader van de Antwerpse kunstschool, Quinten Matsijs, worden tentoongesteld naast andere unieke werken van Peter Paul Rubens en nog enkele andere tijdgenoten. Naast deze primitieven zijn ook de 19de eeuwse salonkunstenaars en modernisten zoals James Ensor en Rik Wouters vertegenwoordigd.

De omkadering van de tentoonstellingen bestaat erin om meestal naast de kunst van de Zuidelijke Nederlanden en van België de verhaallijn door te trekken en deze kunst te tonen naast de werken van de buitenlandse artiesten zoals Jean Fouquet, Titaan, Amedeo Modigliani en nog vele anderen. Deze manier van voorstelling biedt een overzicht van de verbanden en toont vaak ook verrassende confrontaties.

De collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen bestaat uit schilderijen, beelden, tekeningen en prenten. De oudste werken zijn vier unieke paneeltjes van Simone Martini, een Italiaanse schilder, die dateren van het midden van de 14de eeuw. De jongste werken dateren van rond 1970. Bijna de helft van de collectie werd aangekocht van kunsthandelaars en particulieren. Een ander gedeelte van de collectie werd bekomen door schenkingen van particulieren of van de overheid of door legaten. Bijna honderd legaten vermeerderen de collectie met een zeshonderdtal kunstwerken.

Ten slotte bestaat een deel van de collectie uit kunstwerken die in bruikleen worden tentoongesteld of die worden bewaard door het museum. Bruikleen is voor het museum een zeer vruchtbare manier gebleken om de collectie aan te vullen, waardoor enkele sleutelwerken zoals de panelen van de 16de eeuwse polyptiek door Goswin van de Weyden kunnen getoond worden.

De collectie van het museum wordt vaak internationaal uitgeleend. Momenteel zijn 60 kunstwerken uit de collectie bezig met een rondreis door Japan. In Japan doet de tentoonstelling “Van Ensor tot Magritte, de schilderkunst in België van 1880 tot 1940” een rondreis langs de 4 belangrijkste musea, die van Ibaraki, Hiroshima, Shimane en die van Tokio. Hierdoor kunnen de Japanners kennis maken met de grote Belgische kunstenaars zoals Ensor, Rik Wouters, Permeke en Magritte.

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen moet dus niet gezien worden als zomaar een museum, maar als een culturele en wetenschappelijke instituut met de nodige nationale en vooral internationale erkenning.